يارانه‌اي كه يارانه نيست
دكتر مهدي تقوي*
تاریخ انتشار : سه شنبه ۱۷ دی ۱۳۹۲ ساعت ۱۲:۱۶
کد مطلب: 1059
 
يارانه‌اي كه يارانه نيست
با ابلاغ مصوبه نحوه توزيع سبد كالاي حمايتي دولت، موضوع اختصاص سبد كالا به كارگران كه تا پيش از اين به ديده ترديد به آن نگاه مي‌شد، قطعيت يافت. هر چقدر كه دولت بتواند به قشر كارگر كمك كند، توانايي و قدرت خريد آنها بالا مي‌رود. چون پولي كه قرار بوده براي اين كالاها اختصاص بيابد را مي‌توانند صرف تهيه كالاهاي ديگر كنند. به هر حال شكي نيست كه طي يكي دو سال گذشته نرخ بالاي تورم آسيب جدي به قشر متوسط و ضعيف وارد كرده است و بايد با رفتارهاي اينچنيني فشارهاي وارد شده بر اين قشر را كاهش داد. البته كالايي كه قرار است در اختيار كارگران قرار بگيرد كالاي خاصي نيست اما به هر حال نياز چند روز را برطرف مي‌كند و تا حدي مي‌تواند زندگي اين افراد را تامين كند. البته بر اساس اصول اقتصادي نيازهاي افراد مختلف با يكديگر متفاوت است و با وجود اينكه نيازهاي پايه همه افراد مشترك است اما اگر به جاي اين كالاها معادل آن پول نقد به اين افراد داده مي‌شد كمك بيشتري به اين خانواده‌ها شده بود. به عنوان مثال در بعضي از اين خانواده‌هاي ضعيف احتمالا بيماراني وجود داشته باشند و افرادي كه اين يارانه‌ها را دريافت كرده‌اند ممكن است ترجيح بدهند اين پول را براي درمان بيمارشان هزينه كنند يا ممكن است خانواده‌هايي وجود داشته باشند كه براي آنها تهيه مسواك و خميردندان از تهيه برنج و پنير اولويت بالاتري داشته باشد. اگر اين پول به صورت نقدي در اختيار كارگران قرار مي‌گرفت خود آن افراد درباره محل هزينه كردن آن تصميم مي‌گرفتند و با توجه به متنوع بودن مشكلات شخصي آنها اين پول در محل مناسبي هزينه مي‌شد. البته واقعيت اين است كه اين پول يارانه نيست و بطور كلي سيستم پرداخت يارانه در كشور ما دچار ايراد اساسي است. در اين سيستم قرار بود با افزايش هزينه حامل‌هاي انرژي مبلغي تحت عنوان يارانه به مردم تعلق بگيرد اما در نهايت آن مبلغي كه در اختيار مردم قرار گرفت، نمي‌توانست افزايش هزينه‌ها را جبران كند. در عين حال اين افزايش قيمت باعث بيكاري و تورم شد. حاضرم دو برابر مبلغ يارانه دريافتي را به عنوان ماليات به دولت بپردازم اما قيمت‌ها به وضعيت قبل از هدفمندي يارانه‌ها بازگردد. در واقع معناي واقعي پرداخت يارانه آن چيزي بود كه در كشورهاي كارگري مثل انگلستان اتفاق مي‌افتاد و دولت با گرفتن ماليات‌هاي سنگين از ثروتمندان، پول آن را براي افراد ضعيف هزينه مي‌كرد و امكاناتي از قبيل بهداشت و درمان رايگان، تحصيلات رايگان و... را در اين كشور ايجاد نمود. سيستمي كه در آن هدف توزيع عادلانه ثروت بود و مشكلاتي كه ناشي از شكاف‌هاي اجتماعي است در اين كشور كمتر رخ مي‌داد. يارانه به اين معناست كه بعضي از كالاهاي مهم با سوبسيد در اختيار مردم قرار بگيرد اما آنچه كه در ايران اتفاق مي‌افتد اين است كه با افزايش حامل‌هاي انرژي پولي در اختيار مردم قرار مي‌دهند كه مثلا قرار است جبران افزايش قيمت‌ها را بكند اما نه تنها براي جبران كفاف نمي‌دهد و قدرت خريد آنها را به‌شدت كاهش داده است بلكه باعث بيكاري در جامعه نيز شده است.

*كارشناس مسائل اقتصادي
Share/Save/Bookmark