آیا موضوع سپنتا نیکنام قانون انتخابات را تغییر می‌دهد؟
تاریخ انتشار : يکشنبه ۱۴ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۰۹:۴۸
کد مطلب: 90416
 
در انتخابات مجلس معمولا اقلیت‌های دینی به کاندیداهای خودشان رأی می‌دهند و به نمایندگان غیر از خودشان رأی نمی‌دهند. بنابراین این امکان وجود ندارد که در یک شهری که هم مسلمان وجود دارد و هم اقلیت دینی دیگر، تنها مسلمانان نماینده داشته باشند.
سرویس سیاسی خبر ایرانی: بیش از یک‌ماه است که مسأله سپنتا نیکنام عضو معلق شورای شهر یزد در صدر اخبار رسانه‌ها و گفت‌وگوی میان نهادهای نظارتی، مجلس، سران سه‌قوه، اصحاب سیاسی، روحانیون و فقها است. دیروز اما خبری بر تارنمای خبرگزاری‌ها قرار گرفت که نشان از تدبیراتی برای جلوگیری از به وجود آمدن چنین مشکلاتی در آینده دارد. طبق این خبر و به گفته محمود شاه‌نشین عضو کمیسیون شوراها و امور داخلی مجلس کارگروهی در این کمیسیون به دستور علی لاریجانی رئیس مجلس برای اصلاح تبصره ١ ماده ٢٦ قانون انتخابات تشکیل شده است؛ قانون مذکور که مربوط به چگونگی شرکت اقلیت‌های دینی در انتخابات است، با تشکیل این کارگروه دستخوش تغییراتی خواهد شد تا آنگونه که نمایندگان عضو کمیسیون شوراها و امور داخلی مجلس می‌گویند، هم نظر شورای نگهبان تأمین و هم حقوق اقلیت‌ها حفظ شود.

قانون انتخابات برای اقلیت‌های دینی تغییر می‌کند
محمد محمودی شاه‌نشین عضو کمیسیون شوراها و امور داخلی مجلس شورای اسلامی از تشکیل کارگروهی در این کمیسیون به دستور علی لاریجانی رئیس قوه‌مقننه برای اصلاح تبصره ١ ماده ٢٦ قانون انتخابات خبر داده و گفت که «قرار است این تبصره شفاف‌‌سازی شود.» وی در مورد روند کار این کارگروه تصریح کرده که «این کارگروه این بند از قانون انتخابات را به‌گونه‌ای اصلاح خواهد کرد که هم نظر شورای نگهبان و هم اقلیت‌های دینی تأمین شود.» نماینده مردم شهریار و شهرقدس در مجلس با بیان این‌که نتیجه جمع‌بندی کارگروه تشکیل شده، در قالب یک طرح به مجلس ارایه می‌شود، بیان کرده که «در این طرح اقلیت‌های دینی مکلف خواهند شد در هر انتخاباتی که شرکت می‌کنند، تنها به کاندیدای خود رأی بدهند.» در ماده ٢٦ قانون تشکیلات، وظایف و انتخاب شوراهای اسلامی کشور شرایط انتخاب‌شوندگان هنگام ثبت‌نام را به شرح زیر آورده است: «تابعیت کشور جمهوری اسلامی ایران، حداقل سن ٢٥‌سال تمام، سکونت حداقل یک‌سال متصل به زمان اخذ رأی در محل، اعتقاد و التزام عملی به اسلام و ولایت مطلقه فقیه، ابراز وفاداری به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، دارابودن سواد خواندن و نوشتن به اندازه کافی.» همچنین در ‌تبصره ١ این ماده ذکر شده است: «اقلیت‌های دینی شناخته‌شده در قانون اساسی به جای اسلام باید به اصول دین خود اعتقاد و التزام عملی داشته باشند.»

مشکل سپنتا نیکنام از مسیر قانونی، درحال حل‌شدن است
گرچه محمودی شاه‌نشین عضو کمیسیون شوراهای مجلس خبر از تشکیل کارگروهی در این کمیسیون به دستور رئیس مجلس برای اصلاح تبصره ١ ماده ٢٦ قانون انتخابات داده است، اما نماینده زرتشتیان مجلس با تأکید بر این‌که «هیچ‌گاه رئیس مجلس دستوری مبنی بر تغییر قانون نحوه شرکت اقلیت‌های دینی در انتخابات را صادر نکرده است» گفته که «اتفاقا با نظر مثبت سران قوا و پیگیری‌های انجام‌شده، مشکل سپنتا نیکنام از مسیر قانونی درحال حل‌شدن است.» اسفندیار اختیاری اظهار کرده که «درصورتی که منافع کل کشور از ابتدا در نظر گرفته می‌شد، پرونده سپنتا نیکنام هیچ‌وقت به این نقطه نمی‌رسید.» وی اضافه کرده که «این پرونده از جنبه‌های مختلف قابل بررسی است. نخستین جنبه این است که هر ایرانی می‌تواند در آبادانی شهر و روستا مشارکت داشته باشد و قانون شوراهای شهر فقط به این مقوله‌ها می‌پردازد.» نماینده زرتشتیان در ادامه تأکید کرد که قانونگذاری حق قانونی مجلس است. شورای محترم نگهبان نیز می‌تواند نظر شرعی خود را برای قانونگذاری به مجلس ارایه کند که در صورت مغایرت با نظر مجلس، مجمع تشخیص مصلحت نظام دراین‌باره تصمیم بگیرد. بنابراین براساس قانون اساسی، هرگونه حذف یا اضافه‌کردن تبصره، فقط در صلاحیت مجلس و قانونگذاری است. اختیاری ادامه داد: مراجعه به مشروح مذاکرات در زمان تصویب قانون اساسی نیز این نگاه را تأیید می‌کند؛ هنگامی که قانون توسط شورای نگهبان تأیید و منتشر می‌شود، باید توسط مجلس تغییر کند که بنا به گفته ریاست محترم مجلس، در غیراین‌ صورت نمی‌توان کشور را اداره کرد. نماینده زرتشتیان در مجلس با بیان این‌که موضوع تعلیق عضویت سپنتا نیکنام در شورای شهر یزد در مسیر قانونی خودش درحال حل‌وفصل است، تأکید کرد؛ در این مورد تمام جناح‌های سیاسی و سران سه قوه هم‌ نظر هستند و باید به این همدلی، در بستر قانون توجه ویژه کرد.

مواضع شورای نگهبان
به نظر می‌رسد مواضع شورای نگهبان در این زمینه علی لاریجانی را به‌عنوان یکی از پرچمداران حل مشکل عضویت نیکنام در شورای شهر یزد، به فکر تغییر قوانین در انتخابات شوراها انداخته است. گفت‌وگوی آیت‌الله یزدی از فقیهان برجسته شورای نگهبان با یکی از خبرگزاری‌ها با این ادله که با توجه به این‌که زرتشتیان در یزد اقلیت محسوب می‌شوند، نمی‌توانند بر مسلمانان که در اکثریت هستند، حاکمیت داشته باشند، یکی از این مواضع شورای نگهبان است. بعد از این اظهارات نقدهای زیادی نسبت به این اظهارات آیت‌الله یزدی که به نوعی تأمین‌کننده نظر شورای نگهبان بود، از سوی برخی از نمایندگان مجلس و علما متوجه او شد. بر این اساس بود که سخنگوی شورای نگهبان پیش از این در گفت‌وگو با «شهروند» با دفاع از سخنان یزدی اذعان کرد که نظر شورای نگهبان لازم‌الاجراست.

دعوت به مناظره
اظهارنظر آیت‌الله یزدی و آیت‌الله مدرسی دو عضو برجسته شورای نگهبان در قالب مباحثی فقهی و شرعی موجب شد تا مجید انصاری عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام یکی از اعضای شورای نگهبان را به مناظره دعوت کند. بعد از آن بود که سخنگوی شورای نگهبان در واکنش به این دعوت انصاری گفت: «نظرات شورای نگهبان به دلیل این‌که فقهی و حقوقی است، قابل مناظره نیست.»
واکنش رئیس مجلس و نشست سران ٣ قوه اما کار تنها به اظهارنظرهای موافقان و مخالفان ختم نشد و علی لاریجانی رئیس مهمترین نهاد قانونگذاری بود که منطق مجلس در بحث از تفسیر قانون اساسی- ماده‌ای که مربوطه به اقلیت‌ها بود- را متفاوت از منطق شورای نگهبان دانست. اظهارنظرها همچنان بالا گرفت تا این‌که سران سه‌قوه به میزبانی مجلس شورای اسلامی گرد هم آمدند تا این‌که یکی از محورهای گفت‌وگوی خود را به بحث سپنتا نیکنام اختصاص دهند.

می‌خواهیم مصالح نظام را در نظر بگیریم
یک نماینده مجلس در مورد تشکیل کارگروهی در کمیسیون شوراها و امور داخلی مجلس مبنی بر اصلاح تبصره ١ ماده ٢٦ قانون انتخابات که مربوط به حقوق در نظر گرفته‌شده اقلیت‌های دینی در انتخابات است، به «شهروند» گفت: «در انتخابات مجلس معمولا اقلیت‌های دینی به کاندیداهای خودشان رأی می‌دهند و به نمایندگان غیر از خودشان رأی نمی‌دهند. بنابراین این امکان وجود ندارد که در یک شهری که هم مسلمان وجود دارد و هم اقلیت دینی دیگر، تنها مسلمانان نماینده داشته باشند.» احمد امیرآبادی‌فراهانی، عضو کمیسیون شوراها و امور داخلی مجلس در پاسخ به سوالی مبنی بر این‌که اصلاحیه مذکور چگونه می‌تواند هم نظرات مجلس را تأمین کند و هم شورای نگهبان را، گفت: «راه بحث در این‌گونه موارد باز است، در این اصلاحیه اگرچه هنوز درکمیسیون مورد نظر طرح نشده است، به دنبال آن هستیم که هم مصالح نظام را در نظر بگیریم و هم به قواعد و مسائل شرعی احترام بگذاریم.»
این نماینده اصولگرای مجلس افزود: «طبیعی است که کار مهمتر تشکیل کارگروه مذکور باید این باشد که حقوق اقلیت‌های دینی ضایع نشود. باید متوجه باشیم مسائلی از این دست جزو مسائل فرعی کشور است. ما کارهای مهمتری داریم که مربوط به بیکاری و وضع معیشتی مردم است و بهتر است وقت‌مان را صرف آن مسائل کنیم.»
Share/Save/Bookmark
کلمات کليدی: سپنتا نیکنام، قانون انتخابات،اقلیتهای مذهبی