رابطه شکاف طبقاتی و تورم
سعید لیلاز*
تاریخ انتشار : دوشنبه ۷ بهمن ۱۳۹۲ ساعت ۱۵:۳۲
کد مطلب: 1964
 
رابطه شکاف طبقاتی و تورم

براساس اطلاعاتی که دبیر کمیسیون اجتماعی مجلس اعلام کرده فاصله درآمدی کم‌درآمدترین افراد با پردرآمدترین افراد به عدد 15 برابر رسیده و آمارهای بانک مرکزی نیز تائید می‌کند طی سال‌های 84 تا 90 میزان کسری بودجه خانوار سه برابر شده است. 15 برابرشدن درآمد دهک اول نسبت به دهم واجد اهمیت و روشنایی زیادی نیست چراکه در دهه اول انقلاب یکی از متعادل‌ترین و متناسب‌ترین نسبت‌های طبقاتی و کمترین شکاف‌های درآمدی در تمام خاورمیانه و آسیا بودیم. در سال 1351 نسبت دهک یکم به دهم فقط 12 برابر بود اما با ورود امواج درآمدهای نفتی به اقتصاد ایران از سال 52 به‌بعد، چنان ساختار اجتماعی-اقتصادی به‌هم ریخت که این عدد تا سال 1356 به 38 برابر رسید به‌گونه‌ای که در تاریخ ایران و منطقه غرب آسیا و بسیاری از جهان بی‌سابقه بود. مهم است که ظرف دوره پنجساله نسبت دهک درآمدی از یک به 12 به یک به 38 رسید که شدیدترین سقوط آزاد شکاف طبقاتی و درآمدی بود. در اواخر دهه 50 سعی کردیم این نسبت درآمدی را درست و شکاف درآمدی را ترمیم و کمتر کنیم به‌گونه‌ای که عموما بین 14 تا 18 درصد تاکنون دائما نوسان داشته است. بنابراین خود 15برابر شدن دهک درآمد اول به دهک درآمد دهم تا فروردین 1392 به‌خودی خود اتفاق خیلی بدی نیست، مهم اینجاست که عامل اصلی افزایش این شکاف طبقاتی، تورم است. آنچه مسئولان، برنامه‌ریزان و مردم باید بدانند، اینکه تورم اصلی‌ترین خوره‌ای است که به جان جامعه می‌افتد و تمام دستاوردهای یک جامعه در کاهش شکاف طبقاتی و بهبود وضعیت معیشتی خانوارها را می‌تواند تحت‌الشعاع قرار دهد. به‌نظر می‌رسد در ایران از نیمه سال 1390 به‌بعد که امواج تورمی شروع و گسترش یافته است که عمدتا در اثر سیاست‌های پولی انبساطی و بی‌انضباطی‌های مالی دولت‌‌های گذشته وضعیت شکاف طبقاتی نیز دستخوش تغییراتی قرار گرفت. به‌گونه‌ای که فقط در سال 1390، حداقل دستمزد مصوب کارگران وزارت کار بنا به قدرت خرید و مطابق نرخ تورم حدود 11درصد کمتر از سال ماقبل بوده است. یعنی از قدرت خرید کارگران 11 درصد کاسته شد و برای سال‌های 1391 و 1392 این وضعیت به‌گونه‌ای ادامه یافت که به‌نظر می‌رسد در پایان سال 1392 حداقل دستمزد کارگران نسبت به دریافتی‌شان در پایان سال 1389 بین 35 تا 40 درصد کمتر باشد که این تکرار است. آنها که می‌گویند اقتصاد علم نیست، خوب است این را ببینند و بشنوند که چگونه تکرار همان شرایط، از سال‌های 89 به‌بعد عینا همان نتایج را به‌بار آورد و منجر به سقوط آزاد در قدرت خرید محروم‌ترین طبقات اجتماعی شده است. این وضع درمورد کارمندان حتی به‌گونه‌ای است که دچار سقوط آزاد بیشتری شده‌اند. مساله‌ای که در سال 1392 اتفاق افتاده است. اساسا به خاطر کاهش قدرت خرید کارگران و کارمندان است که تقاضای کافی برای خرید خودروهای ارزانقیمت تولید داخلی دیگر وجودندارد چون هر سال با 5/2 برابرشدن قیمت خودروها، حقوق کارگران با این تناسب افزایش نداشته است بنابراین اگر مسئولان می‌خواهند فکری به‌حال شکاف طبقاتی کنند تا شکاف درآمدی را کاهش دهند، در مرحله اول باید نرخ تورم را پایین آورند و در مرحله دوم باید حداقل مطابق با نرخ تورم و افزایش سالانه سطح عمومی قیمت‌ها، دستمزد گروه‌های حقوق‌بگیر را افزایش دهند.

*اقتصاددان

Share/Save/Bookmark